AFM-gereguleerde brokers: zo controleert u of uw broker een vergunning heeft

De AFM is in Nederland de gedragstoezichthouder: zij ziet toe op hoe financiele ondernemingen zich gedragen tegenover hun klanten. De Nederlandsche Bank (DNB) is de prudentiele toezichthouder en let op de financiele soliditeit van instellingen. Samen vormen zij het Nederlandse toezicht. Bij online forex- en CFD-brokers ligt de zaak echter vaak anders dan beleggers aannemen.

De meeste brokers die Nederlandse klanten bedienen, zijn geen Nederlandse ondernemingen. Het zijn EU-firma's die onder een MiFID II-paspoort grensoverschrijdend diensten aanbieden. Een broker met een vergunning in bijvoorbeeld Cyprus of Duitsland mag daardoor legaal Nederlandse klanten aannemen zonder een aparte AFM-vergunning. Het primaire toezicht blijft dan bij de thuistoezichthouder, CySEC in Cyprus, BaFin in Duitsland, en niet bij de AFM.

Dit bepaalt ook waar u met een klacht terechtkunt. Loopt het mis, dan is doorgaans de toezichthouder van het land van vergunning verantwoordelijk, niet de AFM. Weten onder welke entiteit en welke toezichthouder u valt, is daarom geen formaliteit maar de kern van uw bescherming.

Een broker controleren kost een paar minuten en verloopt in vier stappen. Sla er geen over. Een merknaam of een keurmerk op de homepage zegt niets zolang u de vergunning niet zelf heeft teruggevonden in een openbaar register.

Stap 1 - Zoek de juridische entiteit en het vergunningnummer. Onderaan de website, in de voettekst of op de pagina's 'Juridisch', 'Over ons' of 'Legal', noemt een gereguleerde broker de volledige bedrijfsnaam en het vergunningnummer van de toezichthouder. Ontbreekt deze informatie, dan is dat op zichzelf al een waarschuwing.

Stap 2 - Zoek die entiteit op in het register van de thuistoezichthouder. Neem de exacte bedrijfsnaam en het nummer over en zoek ze op in het openbare register van de betreffende toezichthouder, bijvoorbeeld het register van CySEC of van BaFin. Controleer of de naam exact overeenkomt en of de vergunning het aanbieden van beleggingsdiensten dekt.

Stap 3 - Raadpleeg het AFM-register en de waarschuwingslijst. De AFM houdt een openbaar register bij van ondernemingen met een vergunning of een paspoortmelding voor Nederland, en publiceert daarnaast waarschuwingslijsten met partijen die zonder de juiste vergunning actief zijn. Staat uw broker op zo'n waarschuwingslijst, stop dan onmiddellijk.

Stap 4 - Controleer met welke entiteit u daadwerkelijk een rekening opent. Grote merken opereren vaak via meerdere entiteiten. Lees tijdens het aanmelden welke rechtspersoon in de overeenkomst en de documenten staat, en bevestig dat dit de EU-gereguleerde entiteit is en niet een buitenlandse zustermaatschappij.

Een merknaam kan wereldwijd verschillende juridische entiteiten omvatten, elk met een eigen, of juist geen, vergunning. De EU-entiteit valt onder de ESMA-regels en biedt de bijbehorende bescherming. Een offshore-entiteit van hetzelfde merk, gevestigd buiten de EU, valt daar volledig buiten.

Het risico ontstaat tijdens het openen van de rekening. Op basis van uw woonland, of door een keuze die u zelf tijdens de aanmelding maakt, kunt u ongemerkt bij de offshore-entiteit uitkomen. De handelsapp en het merk zien er identiek uit, maar juridisch is uw bescherming een andere. Ongewoon hoge hefbomen of het ontbreken van bekende beperkingen zijn vaak een teken dat u niet onder de EU-entiteit valt.

Controleer daarom altijd de naam van de rechtspersoon in uw account en in de klantovereenkomst, niet alleen het logo. Alleen wanneer de entiteit waarmee u een contract sluit een EU-vergunning heeft, gelden de ESMA-bescherming en het beleggerscompensatiestelsel.

Een broker met een geldige EU-vergunning brengt voor u als particuliere belegger een vast pakket aan bescherming met zich mee. De hefboom voor particulieren is door ESMA begrensd: maximaal 30:1 op de belangrijkste valutaparen, 20:1 op overige valutaparen, goud en belangrijke indices, 10:1 op andere grondstoffen en niet-belangrijke indices, 5:1 op individuele aandelen en 2:1 op cryptovaluta.

Daarnaast geldt verplichte negatieve-saldobescherming, zodat u nooit meer kunt verliezen dan het geld op uw rekening, en een margin close-out zodra uw marge daalt tot 50% van de vereiste marge. Handelsbonussen als lokmiddel zijn verboden. Deze regels gelden juist niet bij offshore-entiteiten.

Gaat de broker failliet, dan kan een beleggerscompensatiestelsel een deel van uw tegoeden dekken. Bij een Cypriotische vergunning is dat het ICF, tot 20.000 euro; bij een Nederlandse vergunning het beleggerscompensatiestelsel, eveneens tot 20.000 euro. Belangrijk: zo'n stelsel dekt het faillissement van de broker, niet uw handelsverliezen. Offshore-entiteiten vallen buiten elke EU-compensatieregeling.

Enkele signalen wijzen erop dat een broker u niet legaal of niet veilig kan bedienen. Neem ze serieus.

Geen vergunningnummer en geen duidelijke juridische entiteit op de website. Een gereguleerde broker verbergt dit niet.

Uitsluitend een offshore-vergunning, of aandringen om u bij een niet-EU-entiteit aan te melden. Buiten de EU vervallen de ESMA-bescherming en de compensatiestelsels.

De naam staat op een waarschuwingslijst van de AFM of van een andere EU-toezichthouder. Dat is een reden om af te haken, geen detail.

Beloften van gegarandeerd rendement, druk om snel te storten, of hefbomen die de ESMA-limieten ruim overschrijden voor een als 'particulier' aangeboden rekening. Een correct gereguleerde EU-broker doet geen van deze dingen.