Belasting over forex- en CFD-winst in Nederland

De Nederlandse inkomstenbelasting kent verschillende 'boxen'. Voor de meeste particuliere traders is box 3 relevant: het vak voor sparen en beleggen. In box 3 belast de Belastingdienst geen werkelijke winst, maar een forfaitair (fictief) rendement over de waarde van je vermogen. Of je rekening dat jaar nu sterk steeg of halveerde, voor box 3 maakt dat op zichzelf niet uit; het gaat om de waarde, niet om de gerealiseerde winst.

Voor 2026 rekent de fiscus voor beleggingen met een forfaitair rendement van ongeveer 6%. Dat fictieve rendement wordt belast tegen 36%. Effectief betaal je daardoor ruwweg 2,17% van de waarde van je beleggingsvermogen per jaar. Boven een heffingsvrij deel telt je vermogen mee; over dat vrijgestelde deel betaal je niets.

Box 1 is het vak voor inkomen uit werk en woning, met een progressief tarief dat oploopt tot 49,5%. Handel je zó actief en bedrijfsmatig dat de fiscus je activiteit als een bron van inkomen ziet, dan verschuift je winst van box 3 naar box 1. Dat is de uitzondering, niet de regel: de meeste particulieren met een gewone beleggingsrekening blijven in box 3.

Box 3 kent één peildatum: 1 januari. De waarde van je vermogen op die dag bepaalt de heffing voor dat hele belastingjaar. Wat je daarna doet — winst pakken, bijstorten, alles verliezen — verandert de aanslag over dat jaar niet meer. Pas de stand op de volgende 1 januari telt opnieuw mee.

Het mechanisme in de praktijk: neem twee traders die het jaar met precies hetzelfde bedrag op de rekening afsluiten. De eerste had op 1 januari al een gevulde rekening. De tweede begon dat jaar vrijwel vanaf nul en bouwde zijn positie pas ná de peildatum op. Voor datzelfde belastingjaar betaalt de eerste box 3-heffing over die beginwaarde, terwijl de tweede vrijwel niets betaalt, simpelweg omdat er op 1 januari weinig stond. Het jaar daarop draait dat om: dan is de opgebouwde waarde de nieuwe peildatumwaarde.

De les is dat de timing rond de jaarwisseling meetelt, niet je rendement gedurende het jaar. Reken de waarde altijd om naar euro's; staat je rekening in dollars of een andere valuta, gebruik dan de koers op de peildatum.

Er is geen vast aantal trades of een omzetdrempel dat je automatisch naar box 1 verplaatst. De fiscus kijkt of je met je handelen 'meer dan normaal, actief vermogensbeheer' verricht: arbeid en kennis die het gebruikelijke beheer te boven gaan en die zijn gericht op een rendement dat je met normaal beleggen niet zou verwachten.

Signalen die richting box 1 wijzen zijn onder meer: handelen als voornaamste bezigheid, een systematische en professionele werkwijze, of het benutten van kennis, systemen of informatie waarover een gewone belegger niet beschikt. Kom je in box 1, dan wordt je nettowinst als inkomen belast tegen het progressieve tarief tot 49,5% — maar zijn verliezen in beginsel ook aftrekbaar, anders dan in box 3.

De grens is casuïstisch en wordt per geval beoordeeld. Twijfel je of je activiteit bedrijfsmatig is, leg je situatie dan voor aan een belastingadviseur voordat je aangifte doet.

Saldi in cryptovaluta zoals bitcoin behoren voor particulieren tot je box 3-vermogen. Ze worden gewaardeerd tegen de waarde op 1 januari en vallen onder dezelfde forfaitaire systematiek als je overige beleggingen. Ook hier gaat het om de waarde op de peildatum, niet om de winst die je gedurende het jaar met kopen en verkopen maakte.

Net als bij forex en CFD's kan intensieve, bedrijfsmatige activiteit — denk aan grootschalig of professioneel minen of handelen — de fiscus doen besluiten tot heffing in box 1. Voor de gemiddelde houder van crypto blijft het echter box 3.

Een broker uit een andere EU-lidstaat mag Nederlandse klanten bedienen onder een MiFID II-paspoort. Het toezicht op zijn gedrag ligt dan bij de toezichthouder van het thuisland, niet bij de AFM. Voor de belasting maakt dat niets uit: als Nederlands ingezetene geef je je wereldwijde vermogen op, ook wat bij een buitenlandse broker staat.

Onder de ESMA-regels voor particuliere beleggers gelden vaste hefboomlimieten: maximaal 30:1 op de belangrijkste valutaparen, 20:1 op overige valuta, goud en grote indices, 10:1 op andere grondstoffen en niet-grote indices, 5:1 op losse aandelen en 2:1 op crypto. Daarbij horen verplichte negatiefsaldobescherming, een margin close-out zodra je marge tot 50% van de vereiste marge daalt, en een verbod op handelsbonussen als lokmiddel.

Gaat je broker failliet, dan geldt het beleggerscompensatiestelsel van het vergunningsland: bij een CySEC-vergunning het Investor Compensation Fund (ICF) tot 20.000 euro, bij een Nederlandse vergunning het Nederlandse beleggerscompensatiestelsel tot 20.000 euro. Die dekking geldt bij insolventie van de broker, niet voor handelsverliezen. Spread betting wordt niet aan Nederlandse ingezetenen aangeboden; de AFM beschouwt het als een derivaat, dus het valt onder hetzelfde box 3- of box 1-kader.

Bewaar de jaaroverzichten en rekeningafschriften van je broker, met nadruk op de stand per 1 januari. Dat is de waarde die je in box 3 aangeeft. Werk je met een buitenlandse of in vreemde valuta luidende rekening, bewaar dan ook de omrekening naar euro's op de peildatum.

Een nette administratie is dubbel nuttig: ze onderbouwt je box 3-aangifte en helpt je, mocht de fiscus je activiteit als bedrijfsmatig aanmerken, om winst en aftrekbare kosten in box 1 te verantwoorden. Houd stukken minstens de wettelijke bewaartermijn aan.

Woon je in België, dan geldt een ander regime. België kent geen box 3-achtige forfaitaire vermogensheffing zoals Nederland; de fiscale behandeling van trading verschilt wezenlijk, en de toegang van particuliere beleggers tot CFD's is er via de FSMA strenger begrensd. Lees daarvoor de aparte Belgiëpagina.